|
Strona 1 z 4 PRZYMIOTNIKI
Przymiotniki litewskie odmieniają się przez przypadki, liczby i rodzaje. Istnieją trzy deklinacje przymiotników, tj. -as, -is i -us. Są one stosunkowo proste, nie różnią się zbytnio od odmiany rzeczowników o podobnych końcówkach, więc nie będę ich osobno omawiać. Ponieważ wołacz jest tu zawsze równy mianownikowi (jak i w języku polskim), zostaje on pominięty w tabelach.
Reguły dotyczące akcentowania przymiotników zostały omówione w osobnym dziale. Na tej stronie reguły akcentowania zostały uwzględnione jedynie w części poświęconej stopniowaniu przymiotników i przysłówków.
Należy pamiętać, że litewski przymiotnik zawsze stoi przed rzeczownikiem!
1. geras (dobry)
|
r. m., l.p. |
r.m., l.mn. |
r.ż., l.p. |
r.ż., l.mn. |
| M. |
geras |
geri |
gera |
geros |
| D. |
gero |
gerų |
geros |
gerų |
| C. |
geram |
geriems |
gerai |
geroms |
| B. |
gerą |
gerus |
gerą |
geras |
| N. |
geru |
gerais |
gera |
geromis |
| Msc. |
gerame |
geruose |
geroje |
gerose |
2. eilinis (kolejny)
|
r.m, l.p. |
r.m, l.mn. |
r.ż, l.p. |
r.ż., l.mn. |
| M. |
eilinis |
eiliniai |
eilinė |
eilinės |
| D. |
eilinio |
eilinių |
eilinės |
eilinių |
| C. |
eiliniam |
eiliniams |
eilinei |
eilinėms |
| B. |
eilinį |
eilinius |
eilinę |
eilines |
| N. |
eiliniu |
eiliniais |
eiline |
eilinėmis |
| Msc. |
eiliniame |
eiliniuose |
eilinėje |
eilinėse |
3. brangus (drogi)
|
r.m, l.p. |
r.m, l.mn. |
r.ż, l.p. |
r.ż., l.mn. |
| M. |
brangus |
brangūs |
brangi |
brangios |
| D. |
brangaus |
brangių |
brangios |
brangių |
| C. |
brangiam |
brangiems |
brangiai |
brangioms |
| B. |
brangų |
brangius |
brangią |
brangias |
| N. |
brangiu |
brangiais |
brangia |
brangiomis |
| Msc. |
brangiame |
branguose |
brangioje |
brangiose |
Uwagi:
-
Należy zwrócić uwagę na formy miejscownika liczby pojedynczej i celownika liczby pojedynczej i mnogiej rodzaju męskiego, które zawsze zachowują te same końcówki znacznie różniące się od rzeczownikowych. Jedynie przymiotniki zakończone na -is zachowują w mianowniku i celowniku liczby mnogiej końcówki rzeczownikowe -iai i -iams. Wyjątki: didelis i didis (wielki) - w liczbie mnogiej dideli, didi, w celowniku dideliems, didiems.
-
Reguły akcentowania są podobne jak w przypadku rzeczowników o podobnych końcówkach (w przypadku przymiotników zakończonych na -us akcent pada z reguły na ostatnią sylabę w obu rodzajach z wyjątkiem mianownika liczby mnogiej rodzaju męskiego i biernika liczby pojedynczej obu rodzajów).
-
W przypadku przymiotników zakończonych na -is i -us należy znów mieć na uwadze regułę zamiany t i d na č i dž przed i niezgłoskotwórczym.
-
Odejmując -s od formy podstawowej (mianownika rodzaju męskiego l.p.) otrzymujemy formę nijaką przymiotnika używaną w zdaniach, gdzie podmiot nie ma określonego rodzaju, np. Tai brangu! - To drogo! (od brangus - drogi), Man šalta! - Zimno mi! (od šaltas - zimny), Tai malonu! - To miło! (od malonus - miły), Neturiu nieko bendra su juo. - Nie mam z nim nic wspólnego. (od bendras - wspólny). Formy tej używa się najczęściej jako orzecznika i nie powinna być ona mylona z przysłówkiem.
|
Gramatyka 
