Rzeczowniki w j.litewskim - Wprowadzenie Drukuj Email
Spis treści
Wprowadzenie
Rodzaj męski -as,-is
Rodzaj męski -us,-ius
Rodzaj żeński -a,-ė
Oba rodzaje -is
Oba rodzaje -uo
Nazwiska litewskie
Wszystkie strony

W języku litewskim rzeczowniki, podobnie jak w języku polskim, odmieniają się przez przypadki i liczby. Analogicznie, jak w języku polskim, występuje 7 przypadków, liczba pojedyncza i mnoga, rozróżnia się jednak jedynie dwa rodzaje: męski i żeński (jest to typową cechą języków bałtyckich). W przeciwieństwie do j. polskiego, nie ma znaczenia przy odmianie, czy rzeczownik jest żywotny, czy nie.

Reguły dotyczące akcentowania rzeczowników zostały omówione w osobnym dziale.

Kryteria użycia poszczególnych liczb i przypadków są podobne jak w języku polskim. Należy jedynie pamiętać, że:

  • jeżeli rzeczownik w dopełniaczu odnosi się do innego rzeczownika, wówczas stoi on przed tym rzeczownikiem, np. Lietuvos Respublika - Republika Litwy (dosł. Litwy Republika).

  • Przy przeczeniach, podobnie jak w języku polskim, używa się dopełniacza, np. Turiu bilietą - mam bilet. Neturiu bilieto - nie mam biletu. Ponadto dopełniacza używa się znacznie częściej niż jesteśmy do tego przyzwyczajeni dla wyrażenia nieokreślonej ilości lub masy, np. Būna visokių žmonių - bywają różni ludzie (dosł. bywa różnych ludzi). Często też dopełniacza używa się w roli przymiotnika, np. geležinkelio stotis - dworzec kolejowy, lietuvių kalba - język litewski (dosł. dworzec kolei, język Litwinów lub też kolei dworzec, Litwinów język).

  • W języku litewskim nie istnieje przyimek dla, dlatego też w tym celu używa się celownika, np. Turiu dovaną Birutei - mam prezent dla Biruty.

  • Miejscownik nie łączy się z żadnymi przyimkami, lecz sam w sobie zastępuje polski przyimek w, np. Vilniuje - w Wilnie.

System końcówek jest sztywny, dotyczy to również mianownika. Dlatego też rzeczowniki litewskie zawsze mają w mianowniku określoną końcówkę: -as, -ias, -is, -ys, -us lub -uo (rzadko: -a) dla rodzaju męskiego albo -a, -ė, -is, -uo dla rodzaju żeńskiego.